ابو القاسم سلطانى
52
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
نمايند بلغم و رطوبات را خارج مىسازد ( ديوسكوريد : 1 * ) ، انطيرون بلغم و صفرا را خارج مىكند ( رازى : ( 2 * ) ) ، بلغم ، صفرا و رطوبات را از بدن خارج مىسازد ( ابن بيطار : ( 3 * ) ) . تركيبات شيميائى : ميوهها داراى ويتامين C مىباشند . موارد مصرف : ميوه خوراكى ضد اسكوربوت ، مدر و تببر مىباشد . در اسكوربوت ، خيز عمومى انساج ، گريپ و زكام و ناراحتيهاى كليوى مصرف سنتى دارد . به عربى امروزه گياه را عنب الغراب و صخير مىنامند . ( 1 * ) - دياسقوريدوس م - 4 ص 368 ش 124 ، الحاوى ج 20 ص 106 ، جامع مفردات ج 1 ص 62 Code - 2223 فاصيولا انتادا Entada phaseoloides گياهى است با ساقه چوبى ، بالارونده به ارتفاع 5 / 1 متر از خانواده Leguminosae ، برگها مركب ، ميوه نيام به شكل غلاف نخود قهوهاىرنگ كه داخل آن دانههاى سياهرنگ مىباشد . گياه بومى استراليا و نواحى گرم آسيا و افريقا مىباشد . قسمت مورد مصرف دانه گياه مىباشد كه داراى مقدار زيادى ساپونين است . بوميان استراليا از دانهها براى درمان نازائى زنان عقيم و اختلالات هاضمه و به عنوان مسكن استفاده مىنمايند . Code - 2224 قرص كمر ( دانه ) Entada scandens Benth گياهى است از خانواده Leguminosae كه حدود 5 / 1 متر ارتفاع دارد . ميوه آن شبيه به نيام لوبيا مىباشد و دانه آنكه در طب سنتى مصرف دارد به نام قرص كمر معروف مىباشد . قرص كمر دانهاى است قلبى شكل ، پهن و حدود 6 سانتيمتر قطر دارد و به رنگ قهوهاى و شفاف مىباشد . تاريخچه : دانه گياه در زمان قاجاريه از هند وارد ايران شده است و قديمىترين دستنويس فارسى كه نام آن آمده است " فروغ ناصرى " تاليف سلطان الحكماء استاد طب قديم دار الفنون مىباشد وى مىنويسد : " قرص كمر تخم ميوه درختى است كه آن را از ميوه خارج ساخته پوست غليظ سرخ آن را با چاقو شكافته و مغز سفيد شيرين آن را در خاكستر گرم يا با آتش جزئى برشته نموده با نمك مىخورند به اعتقاد مؤلف مزاج آن در درجه اول گرم و در دوم خشك است . . . " . از مخلوط مغز دانه با زرده تخممرغ به صورت